Công đoàn Zim phản đối kế hoạch Hapag thâu tóm; 1.000 lao động bị tác động, phương án tách công ty mới với 16 tàu, không nợ.

Thương vụ Hapag đề xuất mua lại Zim đang trở thành vấn đề nhạy cảm tại Israel, không chỉ ở góc độ lao động mà còn liên quan đến năng lực vận tải biển chiến lược. Trong khi các bên thúc đẩy tái cấu trúc để hình thành một Zim mới với nền tảng tài chính khác biệt, công đoàn lo ngại nguy cơ mất việc làm và suy giảm quyền tự chủ logistics quốc gia.

Theo Calcalist, công đoàn Zim đã tổ chức biểu tình bên ngoài các cơ sở của công ty tại Ashdod, Holon và Haifa, đồng thời tuyên bố ngăn Chủ tịch Yair Seroussi vào làm việc. Ông Seroussi là người tham gia đàm phán bán Zim cho Hapag cùng đại diện phía Hapag là Samer Haj Yehia.

Lãnh đạo công đoàn Oren Caspi cho rằng nếu thương vụ được thông qua, Israel sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào hệ thống logistics do nước ngoài kiểm soát trong hoạt động thương mại với Đông Á. Theo phương án đề xuất, phần lớn hoạt động và mạng lưới tuyến quốc tế của Zim sẽ được chuyển giao cho Hapag. Phần còn lại tại Israel sẽ được tái cấu trúc thành một công ty mới với 16 tàu và không có nợ. Công ty này sẽ thuộc sở hữu hoàn toàn của quỹ đầu tư Israel FIMI.

Ông Caspi cho biết trong số khoảng 1.000 lao động hiện nay, Hapag chỉ đề xuất ký hợp đồng một năm với 120 người, số còn lại chưa rõ phương án bố trí. Trong khi đó, Samer Haj Yehia nói với Globes rằng Hapag mong muốn giữ lại nguồn nhân lực của Zim và dự kiến duy trì khoảng 80 phần trăm lực lượng lao động, đồng thời khẳng định không có kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn.

Zim được thành lập trước khi Nhà nước Israel ra đời và được coi là biểu tượng gắn với thương mại quốc gia. Trong một số giai đoạn xung đột tại Gaza, đã xuất hiện nỗ lực kêu gọi ngăn cản hoạt động vận tải biển đến Israel và gây sức ép đối với các hãng tàu nước ngoài. Theo quan điểm của công đoàn, Zim đóng vai trò duy trì kết nối trong những tình huống như vậy.

Trong tuyên bố gửi Calcalist, công đoàn nhấn mạnh rằng Zim không chỉ là doanh nghiệp thương mại thông thường. Trong thời chiến, đội tàu của hãng từng vận chuyển đạn dược, lương thực và thuốc men cho Israel. Theo công đoàn, việc chuyển quyền kiểm soát cho một hãng tàu nước ngoài có thể ảnh hưởng đến khả năng chủ động của nhà nước trong tình huống khẩn cấp.

Hiện Zim cung cấp dịch vụ vận tải biển phục vụ quân đội Israel khi có chiến sự. Nhà nước nắm giữ cổ phần vàng, cho phép áp đặt một số yêu cầu đối với định hướng hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có quy định về duy trì đội tàu do Israel kiểm soát với quy mô tối thiểu.

Phát biểu trước Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Israel, Tổng giám đốc FIMI Ishay Davidi cho rằng công ty mới sẽ đáp ứng đầy đủ yêu cầu về vận tải biển phục vụ quốc phòng và có nền tảng tài chính vững hơn. Theo ông, FIMI sẽ sở hữu toàn bộ công ty mới với vốn chủ sở hữu 700 triệu USD và không có nợ. Trong khi đó, Zim hiện có nghĩa vụ tài chính liên quan đến đội tàu ở mức 5 đến 6 tỷ USD. Công ty mới sẽ vận hành 16 tàu, trong đó 12 tàu thuộc sở hữu hoàn toàn, và có đội tàu mới hơn so với hiện nay.

Ông Caspi tiếp tục bày tỏ quan điểm phản đối, cho rằng thương vụ có sự tham gia của nguồn vốn Qatar và kêu gọi nhà nước không chấp thuận. Hiện một quỹ đầu tư quốc gia của Qatar nắm giữ 12 phần trăm cổ phần Hapag, xuất phát từ thương vụ Hapag mua lại UASC trước đây.

Về phía Hapag, Samer Haj Yehia cho biết với Globes rằng dù quy mô nhỏ hơn, công ty mới sẽ do phía Israel kiểm soát rõ ràng hơn và có cấu trúc tài chính lành mạnh hơn. Ông lưu ý Zim hiện niêm yết tại Mỹ với khoảng 90 phần trăm cổ đông không phải người Israel, có nguy cơ bị thâu tóm. Theo ông, công ty mới sẽ được đăng ký tại Israel, có hội đồng quản trị và ban điều hành là người Israel và do quỹ đầu tư trong nước quản lý. Ông cũng nhận định doanh nghiệp không nợ sẽ có vị thế thuận lợi và có thể tiến hành chào bán cổ phiếu lần đầu trong thời gian tới.

Từ góc độ vận tải biển, thương vụ này không chỉ là vấn đề sở hữu doanh nghiệp mà còn liên quan đến cơ cấu đội tàu, nhân sự và mức độ tự chủ của Israel trong chuỗi cung ứng quốc tế.