Căng thẳng Mỹ Israel Iran làm gia tăng nguy cơ Houthi tái tấn công, khiến 2,5 triệu TEU công suất bị rút khỏi thị trường và trì hoãn kế hoạch quay lại Suez.

Triển vọng khôi phục vận tải container qua Biển Đỏ trong năm 2026 đang suy giảm rõ rệt khi nguy cơ lực lượng Houthi nối lại tấn công tàu thương mại gia tăng. Theo phân tích của Xeneta, các hãng tàu nhiều khả năng tiếp tục né tuyến Suez để ưu tiên an toàn, đồng thời duy trì hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng, qua đó tác động trực tiếp đến cung cầu vận tải toàn cầu.

Trước cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran cuối tuần qua, một số hãng tàu container phương Tây đã bắt đầu cân nhắc tái triển khai dịch vụ qua Biển Đỏ. Động thái này diễn ra sau khi xung đột Gaza kết thúc vào tháng 10 năm 2025 và lực lượng Houthi tuyên bố tạm dừng tấn công tàu phương Tây.

Tuy nhiên, tuyên bố này kèm điều kiện sẽ nối lại hành động nếu khu vực tiếp tục leo thang căng thẳng. Sau cuộc tấn công nhằm vào Iran cuối tuần qua, Tehran được cho là đã chỉ đạo lực lượng Houthi tái khởi động các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại liên minh với Mỹ.

Trong giai đoạn xung đột Gaza, Houthi đã tấn công tàu thương mại ngoài khơi Yemen, đánh chìm bốn tàu và khiến ít nhất tám thuyền viên thiệt mạng bằng tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái và xuồng không người lái trong vòng hai năm. Diễn biến này khiến các hãng tàu duy trì trạng thái cảnh giác cao độ.

Dù chưa có xác nhận chắc chắn về việc Houthi sẽ tái triển khai tấn công, các hãng tàu lớn đã chủ động điều chỉnh kế hoạch khai thác. Maersk và CMA CGM thông báo ngừng sử dụng tuyến Biển Đỏ và quay lại hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng.

Theo ông Peter Sand, chuyên gia phân tích trưởng của Xeneta, trong bối cảnh hiện tại, vận tải container khó có thể quay lại kênh Suez trên diện rộng trong phần còn lại của năm. Nếu Houthi nối lại tấn công, các hãng tàu sẽ tạm dừng kế hoạch khôi phục dịch vụ và tiếp tục ưu tiên an toàn cho thuyền viên, tàu và hàng hóa. Kế hoạch trở lại theo lộ trình trong năm 2026 có thể bị hoãn cho đến khi tình hình an ninh được làm rõ.

Việc duy trì hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng đồng thời tạo ra tác động đáng kể đến cân bằng cung cầu. Tuyến đường dài hơn này làm giảm hiệu dụng khoảng 2,5 triệu TEU công suất trong tổng số 34 triệu TEU của đội tàu container toàn cầu, tương đương giảm khoảng 7 phần trăm năng lực vận tải đang khai thác trên thị trường. Điều này giúp hấp thụ lượng tàu đóng mới được bàn giao và hạn chế áp lực giảm giá cước.

Bên cạnh Biển Đỏ, rủi ro cũng gia tăng tại Eo biển Hormuz và phần lớn khu vực Vịnh Oman, nơi bị tuyên bố là vùng rủi ro cao. Iran đã đe dọa tấn công lợi ích hàng hải phương Tây tại Hormuz và đã thực hiện ít nhất sáu vụ tấn công tàu chở dầu. Trước diễn biến này, các câu lạc bộ bảo hiểm P và I cùng các nhà tái bảo hiểm rút bảo hiểm rủi ro chiến tranh khỏi toàn bộ khu vực, khiến Vịnh Ba Tư gần như không thể tiếp cận về mặt bảo hiểm.

Trong trường hợp khu vực Vịnh Ba Tư không thể khai thác bằng đường biển, không có phương án thay thế khả thi để vận chuyển container vào hoặc ra khỏi các cảng như Jebel Ali. Các hãng tàu có thể buộc phải bỏ cảng trong các tuyến Đông Tây và dỡ hàng tại cảng thay thế gần nhất để vận chuyển tiếp bằng đường bộ. Kịch bản này sẽ gây gián đoạn và ùn tắc ở cấp độ khu vực, song tác động toàn cầu được đánh giá thấp hơn so với ảnh hưởng từ xung đột tại Biển Đỏ.