Panama hủy nhượng quyền 2 cảng Balboa và Cristobal, tiếp quản gần 4 triệu TEU mỗi năm, chuyển tiếp tối đa 18 tháng để đấu thầu mới.

Phán quyết của Tòa án Tối cao Panama tạo bước ngoặt pháp lý đối với hai cảng nằm ở hai đầu Kênh đào Panama. Việc chính phủ lập tức tiếp quản và duy trì vận hành cho thấy ưu tiên hàng đầu là bảo đảm hoạt động liên tục, tránh gián đoạn dòng chảy container vốn chiếm hơn một phần ba sản lượng cả nước.

Tòa án Tối cao Panama đã công bố trên Công báo quyết định tuyên bố luật ban hành tháng 1.1997 trao quyền khai thác hai cảng Balboa và Cristobal cho Panama Ports Company là vi hiến. Tòa hợp nhất hai vụ kiện thành một hồ sơ chung và đồng thời xác định việc gia hạn 25 năm vào tháng 6.2021 cũng không phù hợp Hiến pháp. Phán quyết này hủy bỏ toàn bộ nhượng quyền liên quan đến quản lý nguồn lực quốc gia.

Ngay sau khi quyết định được công bố, Chính phủ Panama ban hành sắc lệnh giao Cơ quan Hàng hải Panama tạm thời tiếp quản hoạt động hai cảng vì lợi ích xã hội cấp bách. Cơ quan này có trách nhiệm xác định và quản lý các thiết bị cần thiết để bảo đảm vận hành liên tục, bao gồm cẩu, phương tiện, máy tính, chương trình và phần mềm. Sắc lệnh nêu rõ việc tiếp quản không đồng nghĩa với việc tước quyền sở hữu vĩnh viễn đối với tài sản lưu động. Chính phủ cũng cam kết duy trì sự ổn định cho người lao động tại hai cảng.

Trước đó, Panama Ports Company thuộc Hutchison cho rằng hoạt động có thể bị dừng lại, đồng thời khẳng định đất đai thuộc sở hữu Panama nhưng toàn bộ thiết bị là tài sản của doanh nghiệp. Công ty cũng nhận định chính phủ chưa có kế hoạch chuyển tiếp cụ thể.

Theo thông tin từ phía chính phủ, một cố vấn của Tổng thống đã làm việc với Panama Ports Company để thông báo về việc tiếp quản. Quá trình chuyển đổi sẽ tiến tới việc ký kết hai hợp đồng nhượng quyền mới, dự kiến kéo dài tối đa 18 tháng. Mỗi cảng sẽ do một đơn vị khai thác khác nhau đảm nhiệm.

Trước đó, có thông tin APM Terminals sẵn sàng hỗ trợ chính phủ trong việc vận hành hai cảng ở hai đầu Kênh đào Panama. Các báo cáo mới cho biết APM Terminals sẽ vận hành tạm thời một cảng, trong khi Terminal Investments Ltd của MSC đảm nhận cảng còn lại trong giai đoạn chuyển tiếp.

Hutchison từng cảnh báo sẽ khởi kiện nếu Cơ quan Hàng hải Panama tiếp quản hoạt động. Doanh nghiệp cũng tuyên bố sẽ tiến hành trọng tài tại Phòng Thương mại Quốc tế. Dù không công bố con số cụ thể, truyền thông Panama cho biết mức yêu cầu bồi thường có thể lên tới 2 tỷ USD. Cuối tuần trước, đại diện Panama Ports Company cho biết đã đề xuất đàm phán với chính phủ.

Hai cảng Balboa và Cristobal xử lý gần 4 triệu TEU mỗi năm, chiếm hơn một phần ba tổng sản lượng container của Panama, đồng thời cung cấp dịch vụ quan trọng cho các tàu quá cảnh qua Kênh đào Panama. Việc duy trì hoạt động liên tục tại đây có ý nghĩa then chốt đối với chuỗi cung ứng khu vực.