Ảnh: Air Cargo News

Các chuyên gia trong ngành nhận định, sự bùng nổ hàng hóa hàng không tại Đông Nam Á hiện nay phản ánh những động lực kinh tế mang tính nền tảng, trong khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung chỉ đóng vai trò như chất xúc tác thúc đẩy xu hướng vốn đã hình thành từ trước.

Tại phiên thảo luận “Tăng trưởng bền vững của hàng hóa hàng không ở Đông Nam Á”, diễn ra trong ngày khai mạc Hội nghị Air Cargo Southeast Asia 2025, các diễn giả đều thống nhất rằng đà tăng trưởng hàng không khu vực vẫn sẽ diễn ra ngay cả khi không có những biến động do căng thẳng thương mại giữa hai cường quốc.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung mới nhất, khởi phát từ đầu năm 2025, đã khiến nhiều hãng hàng không điều chỉnh công suất, chuyển hướng từ Trung Quốc sang Đông Nam Á và từ tuyến xuyên Thái Bình Dương sang các tuyến châu Á – châu Âu. Tuy nhiên, theo Mark Drusch, Giám đốc phụ trách hàng hóa của Qatar Airways Cargo, sự dịch chuyển này chỉ góp phần đẩy nhanh một xu hướng vốn dĩ đang phát triển mạnh.

Ông Drusch cho biết: “Điều này không bất ngờ, vì các nền kinh tế trong khu vực đang phát triển rất nhanh, dân số trẻ và tầng lớp trung lưu đang mở rộng. Trong khi thương mại tại Trung Quốc bị chững lại, Đông Nam Á tiếp tục bứt phá. Chiến tranh thương mại chỉ làm quá trình này diễn ra sớm hơn, chứ không phải là nguyên nhân chính tạo ra nó.”

Các diễn giả cùng đồng thuận rằng xu thế tăng trưởng này có tính dài hạn, và khu vực sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong những năm tới.

Trong hơn một thập kỷ qua, Đông Nam Á đã khẳng định vai trò trung tâm thương mại quan trọng, được thúc đẩy bởi sự phát triển của thương mại điện tử, những thay đổi về chính sách thuế – phí, và đặc biệt là chiến lược “China+1”, giúp các doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách mở rộng sản xuất sang Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và các nước khác trong khu vực.

Mark Jason Thomas, Tổng giám đốc MAB Cargo – đơn vị hàng hóa của Malaysia Airlines, nhận định thương mại điện tử và xu hướng dịch chuyển sản xuất đã giúp khu vực duy trì tốc độ tăng trưởng “ổn định” và đang “ở vị thế tốt” để tiếp tục mở rộng.

Stanislas Brun, Giám đốc phụ trách hàng hóa của Etihad Cargo, cho biết, các trung tâm sản xuất hiện đã chuyển từ “Trung Quốc và Ấn Độ” sang “Việt Nam, Bangladesh và Campuchia”, qua đó mở ra các tuyến và thị trường vận tải hàng không mới.

Trong khi đó, Or Zak, Giám đốc thương mại của Challenge Group, nhấn mạnh rằng việc mở rộng sản xuất và vận chuyển hàng hóa sang Đông Nam Á “đã được tăng tốc bởi yếu tố địa chính trị”, cùng với chiến lược “China+1” – xu hướng mà ông cho rằng “sẽ còn tiếp diễn mạnh mẽ trong thời gian tới”.

Quản lý công suất – yếu tố then chốt trong bối cảnh nhu cầu cao

Việc quản lý công suất vận tải hàng không trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh được xem là thách thức lớn, nhưng có thể kiểm soát nếu triển khai chiến lược linh hoạt.

Theo ông Drusch, Qatar Airways Cargo đang áp dụng ba biện pháp chính: “Vào mùa hè, chúng tôi đưa nhiều máy bay vào bảo dưỡng để đảm bảo đến tháng 9 toàn bộ đội bay sẵn sàng hoạt động. Đồng thời, nhờ mạng lưới toàn cầu rộng lớn, chúng tôi điều chỉnh linh hoạt công suất theo từng mùa cao điểm và kỳ nghỉ lễ.”

Ông Or Zak nhấn mạnh rằng với Challenge Group, một hãng khai thác hoàn toàn bằng máy bay chở hàng, sự linh hoạt là yếu tố sống còn. “Tính mùa vụ gần như không còn. Chúng tôi phải nhanh nhạy nắm bắt nhu cầu của khách hàng, hiểu họ cần gì, ở đâu, để kịp thời điều chuyển máy bay và mở tuyến mới.”

Còn theo ông Brun, việc hợp tác và liên kết giữa các hãng hàng không sẽ giúp tối ưu hóa mạng lưới và tần suất khai thác, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu tăng cao trong khu vực.