Biểu tượng của sự tê liệt chính phủ Mỹ – bảng thông báo “Closed due to federal government shutdown” trước Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia tại Washington, D.C. Cuộc khủng hoảng ngân sách kéo dài đã khiến hàng trăm nghìn nhân viên liên bang phải nghỉ việc và làm gián đoạn nhiều dịch vụ công. Ảnh: Reuters / Nathan Howard.

Washington (giờ địa phương) - Thượng viện Hoa Kỳ vào Chủ nhật dường như đã sẵn sàng tiến hành bỏ phiếu về một dự luật nhằm mở cửa lại chính phủ liên bang, chấm dứt tình trạng đóng cửa kéo dài 40 ngày đã khiến hàng loạt nhân viên liên bang phải nghỉ việc, trợ cấp thực phẩm bị trì hoãn và hoạt động hàng không bị gián đoạn.

Các thượng nghị sĩ dự kiến bỏ phiếu vào tối Chủ nhật để thông qua dự luật do Hạ viện đã phê chuẩn, sau khi được sửa đổi để kết hợp gói tài trợ ngắn hạn – đảm bảo ngân sách cho chính phủ đến tháng 1/2026 – cùng với ba dự luật chi tiêu cả năm.

Theo một nguồn tin am hiểu quá trình đàm phán, ít nhất tám thượng nghị sĩ Dân chủ, đủ để dự luật vượt qua Thượng viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát, dự kiến sẽ bỏ phiếu ủng hộ.

Gói sửa đổi sau đó vẫn cần được Hạ viện thông qua và trình lên Tổng thống Donald Trump ký ban hành – một quy trình có thể kéo dài thêm vài ngày.

Theo thỏa thuận đạt được với một nhóm nghị sĩ Dân chủ, phía Cộng hòa đồng ý tổ chức bỏ phiếu vào tháng 12 về việc gia hạn trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng (ACA) – vấn đề được Đảng Dân chủ xem là ưu tiên trong cuộc chiến ngân sách lần này.

Nghị quyết cũng sẽ đảo ngược một phần các đợt sa thải quy mô lớn của chính quyền Trump trong thời gian chính phủ đóng cửa, đồng thời tài trợ cho chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) trong vòng một năm.

Thỏa thuận được cho là do hai thượng nghị sĩ Dân chủ bang New Hampshire, Maggie Hassan và Jeanne Shaheen, cùng với Angus King, nghị sĩ độc lập bang Maine, đứng ra làm trung gian.

Tuy nhiên, Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, người đứng đầu khối Dân chủ tại Thượng viện, cho biết ông sẽ bỏ phiếu phản đối dự luật.

Chủ nhật đánh dấu ngày thứ 40 của tình trạng chính phủ đóng cửa, gây gián đoạn các dịch vụ công, hỗ trợ lương thực, đóng cửa công viên quốc gia và làm trầm trọng thêm tình trạng chậm trễ hàng không, khi thiếu hụt nhân viên kiểm soát không lưu đe dọa kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn sắp tới.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) cho biết những tác động ngày càng lớn của việc đóng cửa đã buộc Thượng viện phải tiến tới thỏa thuận:

“Nhiệt độ giảm, áp suất khí quyển tăng, và đột nhiên mọi thứ có vẻ đang được tháo gỡ,” ông nói với các phóng viên.

Áp lực kinh tế gia tăng

Nếu chính phủ tiếp tục đóng cửa thêm, tăng trưởng kinh tế quý IV có thể chuyển sang âm, đặc biệt nếu hoạt động hàng không không được khôi phục trước kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn 27/11, cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett cảnh báo trong chương trình Face the Nation của CBS.

Trump tiếp tục công kích trợ cấp y tế

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật tiếp tục kêu gọi thay thế các khoản trợ cấp cho thị trường bảo hiểm ACA bằng hình thức trợ cấp trực tiếp cho cá nhân.

Các khoản trợ cấp ACA – giúp số người tham gia bảo hiểm tăng gấp đôi lên 24 triệu kể từ năm 2021 – đã trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng ngân sách. Đảng Cộng hòa cho biết họ chỉ sẵn sàng thảo luận cải cách y tế sau khi chính phủ được mở cửa trở lại.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump viết:

“Đây là món hời cho các công ty bảo hiểm và là THẢM HỌA cho người dân Mỹ,” đồng thời kêu gọi chuyển tiền trực tiếp cho người dân để tự mua bảo hiểm.

“Tôi sẵn sàng hợp tác với cả hai đảng để giải quyết vấn đề này sau khi chính phủ mở cửa,” ông khẳng định.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một đồng minh thân cận của Trump, cho biết trong các cuộc phỏng vấn truyền hình rằng đề xuất này sẽ không được đưa ra trước khi Quốc hội thông qua dự luật tài trợ.

“Chúng tôi chưa trình dự luật này lên Thượng viện,” ông Bessent nói trên chương trình This Week của ABC.

“Chúng tôi sẽ không đàm phán với phe Dân chủ cho đến khi chính phủ mở cửa trở lại.”

Chi phí bảo hiểm tăng vọt

Người dân Mỹ đang đối mặt với mức phí bảo hiểm Obamacare năm 2026 tăng gấp đôi, theo các chuyên gia y tế, do các khoản trợ cấp trong thời kỳ đại dịch sẽ hết hạn vào cuối năm nay.

Hôm thứ Sáu, phe Cộng hòa đã bác bỏ đề xuất của Thượng nghị sĩ Chuck Schumer về việc mở cửa lại chính phủ để đổi lấy việc gia hạn một năm các khoản tín dụng thuế ACA nhằm giảm chi phí bảo hiểm.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Adam Schiff hôm Chủ nhật cho rằng kế hoạch y tế của Trump thực chất nhằm làm suy yếu ACA và trao thêm quyền cho các công ty bảo hiểm.

“Những công ty bảo hiểm mà ông ấy chỉ trích – chính họ sẽ được trao thêm quyền hủy hợp đồng hoặc từ chối bảo hiểm với người có bệnh lý sẵn,” Schiff nói trên This Week.

______________________________________________________

Biên tập: Cofast News Editorial Team (theo Reuters)

#CofastNetwork #CofastNews

#USPolitics #GovernmentShutdown #Healthcare #Economy #Policy