Tàu huấn luyện Leeuwin II bị gãy toàn bộ cột buồm sau khi bị tàu container Maersk Shekou va trúng tại cảng Fremantle. Ảnh: Fremantle Ports

Cuộc điều tra của Cục An toàn Giao thông Vận tải Úc (ATSB) kết luận rằng sự thiếu hiệu quả trong việc phối hợp và giám sát giữa thủy thủ đoàn và hai hoa tiêu cảng trên tàu chở container Maersk Shekou là nguyên nhân chính dẫn đến vụ va chạm nghiêm trọng với tàu buồm Leeuwin II tại cảng Fremantle vào năm ngoái.

Theo báo cáo cuối cùng của ATSB, tàu Maersk Shekou dài 333 m, treo cờ Singapore, đang được điều hướng vào cảng Fremantle trong điều kiện mưa giông mạnh trước bình minh ngày 30 tháng 8 năm 2024, dưới sự chỉ đạo của hai hoa tiêu cảng.

Dữ liệu âm thanh trích xuất từ thiết bị ghi dữ liệu hành trình của tàu cho thấy hoa tiêu chính đã không đưa ra lệnh bẻ lái sang trái 10° như kế hoạch khi tàu tiến vào khu vực cảng trong. Sai sót này không được các thành viên còn lại trên buồng lái phát hiện.

Do đó, khi hoa tiêu cố gắng sử dụng động cơ chính và bốn tàu kéo để quay tàu, người lái tàu lại giữ nguyên hướng 083° theo lệnh trước đó, khiến tàu đi chệch khỏi lộ trình dự kiến.

Kết quả là Maersk Shekou tiếp tục tiến về phía Victoria Quay và va chạm với Leeuwin II đang neo tại cầu cảng. Phần đuôi tàu container sau đó đập vào mép cầu, làm các container rơi xuống mái của Bảo tàng Hàng hải Tây Úc.

Tàu Leeuwin II bị gãy toàn bộ cột buồm; hai thuyền viên đang thoát ra qua cầu dẫn bị thương nhẹ. Tàu container chịu thiệt hại nhỏ, bao gồm một vết thủng thân tàu, nhưng không có ai trong số thủy thủ đoàn hoặc hoa tiêu bị thương.

Ông Angus Mitchell, Ủy viên trưởng của ATSB, cho biết đội buồng lái – gồm hai hoa tiêu và thủy thủ đoàn – đã không áp dụng hiệu quả các quy tắc quản lý nguồn lực buồng lái.

Cụ thể, các thành viên không duy trì cùng một “mô hình tinh thần” về hành động cần thiết trong quá trình điều hướng và đã không giám sát, cũng như không đặt nghi vấn kịp thời về hướng quay và vị trí của con tàu.

“Một đội buồng lái hoạt động hiệu quả đòi hỏi tất cả các thành viên phải chia sẻ cùng một nhận thức về tình huống để giám sát tiến trình của tàu,” ông Mitchell nhấn mạnh. “Điều này phụ thuộc vào việc truyền đạt đầy đủ thông tin liên quan và phát hiện, sửa chữa ngay lập tức các hành động sai lệch.”

Báo cáo cũng chỉ ra rằng hoa tiêu phụ đã bị phân tâm khỏi nhiệm vụ giám sát khi đang thực hiện một cuộc gọi điện thoại cá nhân không cần thiết trong lúc tàu đi qua khu vực then chốt của kênh cảng.

“Điều này khiến họ không phát hiện rằng hoa tiêu chính chưa ra lệnh đổi hướng và người lái tàu đang điều khiển trái ngược với kế hoạch,” ông Mitchell cho biết. “Sự việc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hạn chế mọi yếu tố gây xao nhãng trên buồng lái, đặc biệt trong các giai đoạn quan trọng của hành trình.”

Ngoài ra, ATSB ghi nhận việc kết nối các tàu kéo hỗ trợ bị chậm trễ, khiến đội buồng lái – bao gồm cả hoa tiêu – vẫn đang bận rộn với việc neo buộc tàu kéo cuối cùng đúng lúc tàu tiếp cận điểm chuyển hướng vào cảng trong.

Hơn một năm sau vụ tai nạn suýt khiến con tàu huyền thoại bị phá hủy hoàn toàn, Leeuwin II – biểu tượng của hành trình khám phá biển khơi cho giới trẻ Tây Úc từ thập niên 1980 – đã chính thức trở lại biển. Con tàu ba cột buồm này đã được phục hồi toàn diện nhờ nỗ lực to lớn của cộng đồng. Sự kiện chào đón Leeuwin II trở lại được tổ chức ngày 24 tháng 10 năm 2025 tại Victoria Quay, với âm nhạc, hoạt động gia đình và tiết mục hát dân ca biển, trong khung cảnh hướng ra Bảo tàng Hàng hải Fremantle.