Panama tuyên bố đã tháo gỡ bất đồng với Mỹ liên quan đến Kênh đào Panama sau gần một năm căng thẳng, khẳng định chủ quyền quốc gia và duy trì ổn định logistics khu vực.

Việc Panama công bố chấm dứt căng thẳng với Mỹ đánh dấu giai đoạn ổn định mới về chính trị và pháp lý quanh Kênh đào Panama. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải này, thông điệp nhất quán về chủ quyền và quản trị kênh đào giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn, đồng thời củng cố niềm tin của các hãng tàu, nhà khai thác cảng và nhà đầu tư.

Ảnh: Panama Canal

Trong thông điệp năm mới gửi Quốc hội ngày 2/1, Tổng thống José Raúl Mulino cho biết Panama đã vượt qua cuộc khủng hoảng trong quan hệ với Mỹ. Theo ông, hai bên đã khôi phục được sự tôn trọng, lòng tin và hợp tác, trong khi Panama Canal vẫn thuộc quyền quản lý của Panama như trước nay.

Căng thẳng song phương xuất hiện từ đầu năm 2025, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra các tuyên bố cho rằng kênh đào chịu ảnh hưởng từ Trung Quốc và đe dọa giành lại quyền kiểm soát. Khi nhậm chức ngày 20/1 năm ngoái, ông Trump gây sức ép yêu cầu Panama chấm dứt hoạt động của Panama Ports Company – đơn vị quản lý hai bến cảng ở cửa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương của kênh đào, trực thuộc Hutchison Ports – đồng thời đề xuất cho tàu Mỹ được miễn phí quá cảnh.

Theo Tổng thống Mulino, bằng cách tiếp cận kiên định và từng bước, Panama đã sửa chữa quan hệ song phương. Hiện nay, nước này tăng cường phối hợp với Mỹ trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm quốc tế, qua đó góp phần ổn định môi trường an ninh liên quan đến vận hành kênh đào và hệ thống cảng biển.

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ tiến hành bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong một chiến dịch quân sự, với các cáo buộc liên quan đến khủng bố ma túy, buôn bán cocaine và vũ khí. Ngày 3/1, Tổng thống Mulino đăng tải trên mạng xã hội X, tái khẳng định lập trường ủng hộ tiến trình dân chủ tại Venezuela và kêu gọi một quá trình chuyển giao trật tự, hợp pháp, phù hợp với nguyện vọng của cử tri.

Ở lĩnh vực khai thác cảng, tháng 3 năm ngoái, CK Hutchison đạt thỏa thuận nguyên tắc bán 80% tài sản cảng, bao gồm hai cảng tại Panama, cho một liên danh do BlackRock và Terminal Investment Limited dẫn đầu. Terminal Investment Limited là bộ phận khai thác cảng của Mediterranean Shipping Company. Tuy nhiên, đến cuối tháng 12, quá trình đàm phán vẫn bế tắc do Bắc Kinh phản đối thương vụ nếu Cosco Shipping Group không có vai trò đáng kể trong liên danh.

Song song đó, hợp đồng nhượng quyền của Hutchison tại Panama đang bị khiếu kiện với lý do vi hiến và dự kiến được Panama Supreme Court xem xét trong tháng này, tạo thêm yếu tố pháp lý cần theo dõi đối với hoạt động cảng và logistics.

Ngày 31/12/2025, Panama Canal Authority kỷ niệm 26 năm Panama tiếp quản kênh đào từ Mỹ kể từ năm 1999. Trong giai đoạn này, ACP đã chuyển khoảng 31,2 tỷ USD cho ngân khố quốc gia, đóng góp quan trọng cho ngân sách và đầu tư công. Tháng 11/2025, ACP công bố kế hoạch đầu tư dài hạn nhằm duy trì năng lực cạnh tranh và độ tin cậy vận hành của kênh đào, tập trung vào hạ tầng cảng, logistics năng lượng và quản lý nguồn nước phục vụ cả hoạt động kênh đào và nhu cầu trong nước.