IMO duy trì Net Zero, tranh cãi định giá carbon chưa hạ nhiệt
IMO duy trì khung Net Zero tại MEPC 84 ở London nhưng chưa đạt đồng thuận về định giá carbon, kéo dài đàm phán trong bối cảnh chia rẽ.
Kết quả tại kỳ họp MEPC 84 cho thấy khung Net Zero vẫn được duy trì, nhưng bất đồng về cơ chế định giá carbon tiếp tục là điểm nghẽn lớn nhất. Điều này làm gia tăng rủi ro chi phí và trì hoãn các quyết định đầu tư dài hạn trong chuỗi vận tải biển và logistics.

Tại kỳ họp MEPC 84 ở London, International Maritime Organization quyết định giữ nguyên khung Net Zero làm nền tảng đàm phán, bất chấp áp lực từ một số quốc gia yêu cầu xem xét lại. Kết quả này giúp duy trì một khuôn khổ chung cho các vòng thương lượng tiếp theo.
Phát biểu bế mạc, Tổng Thư ký Arsenio Dominguez cho biết tiến trình đã quay trở lại đúng hướng, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu khôi phục niềm tin giữa các quốc gia thành viên.
MEPC 84 được xem là phép thử quan trọng sau khi khung này từng bị trì hoãn với tỷ lệ bỏ phiếu sát sao, phản ánh sự chia rẽ địa chính trị trong ngành vận tải biển toàn cầu.
Phía Hoa Kỳ, dựa trên quan điểm của Chủ tịch FMC Laura DiBella, cho rằng khung này có thể làm gia tăng chi phí trên toàn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến người tiêu dùng, từ đó đề xuất xem xét lại.
Ở chiều ngược lại, nhóm quốc gia gồm Liên minh châu Âu, Anh, Australia và Canada tiếp tục ủng hộ khung Net Zero, đặc biệt là cơ chế định giá carbon, được xem là công cụ trung tâm để giảm phát thải và tạo nguồn tài chính cho chuyển đổi năng lượng trong vận tải biển.
Trong khi đó, Hoa Kỳ cùng Saudi Arabia và UAE đề xuất mở lại đàm phán, bao gồm các phương án loại bỏ cơ chế định giá carbon hoặc điều chỉnh tiêu chuẩn nhiên liệu theo hướng kéo dài việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho rằng kết quả đàm phán đã mở rộng không gian thảo luận cho các phương án thay thế, bao gồm khả năng loại bỏ cơ chế định giá carbon. Tuy nhiên, nhiều phái đoàn khác vẫn khẳng định khung Net Zero là nền tảng trung tâm.
Trước bế tắc, các bên thống nhất không tổ chức bỏ phiếu mà tiếp tục duy trì khung này làm tài liệu đàm phán chính, đồng thời xem xét song song các đề xuất khác. Các vòng họp tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 9 và tháng 11, với khả năng đưa ra quyết định vào tháng 12.
Phòng Vận tải biển Quốc tế (International Chamber of Shipping – ICS) thông qua Tổng Thư ký Thomas A. Kazakos đánh giá các cuộc đối thoại mang tính xây dựng nhưng chưa đủ để đạt đồng thuận, đồng thời cảnh báo sự kéo dài bất định có thể làm chậm đầu tư vào nhiên liệu thay thế và công nghệ mới.
Các quốc gia dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu cho rằng khung Net Zero vẫn có khả năng được thông qua trong năm nay, trong khi các tổ chức môi trường cảnh báo việc kéo dài đàm phán có thể làm chậm tiến trình giảm phát thải.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động mạnh, đặc biệt do căng thẳng tại Trung Đông làm tăng giá nhiên liệu hàng hải. Điều này củng cố lập luận về sự cần thiết của một cơ chế toàn cầu nhằm ổn định chi phí dài hạn, trong khi các ý kiến phản đối cho rằng định giá carbon có thể làm tăng chi phí vận tải và ảnh hưởng dòng chảy thương mại.
Bên cạnh nội dung về phát thải, MEPC 84 cũng thông qua một số quyết định khác như thiết lập khu vực kiểm soát phát thải tại Đông Bắc Đại Tây Dương từ năm 2028, hướng tới mục tiêu không xả rác nhựa từ tàu vào năm 2030, xây dựng quy chuẩn vận chuyển hạt nhựa, sửa đổi quy định về nước dằn tàu và xử lý tiếng ồn dưới nước. IMO cũng thông qua nghị quyết lên án các cuộc tấn công vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz và cảnh báo nguy cơ ô nhiễm biển quy mô lớn.
Nguồn: LogisticsNews 247