Ảnh: Cảng Hamburg

Cân bằng khó đạt giữa cung và cầu

Khi bước vào mùa thấp điểm và chuẩn bị cho đàm phán hợp đồng năm mới, các hãng vận tải container vẫn loay hoay tìm cách tái cân đối cung cầu trên tuyến châu Á – Mỹ. Dù đã cắt chuyến và tăng giá nhiều đợt, thị trường vận tải xuyên Thái Bình Dương vẫn chưa phục hồi ổn định.

Theo dữ liệu của Freightos (NASDAQ: CRGO), giá cước container trên tuyến châu Á – Mỹ có diễn biến trái chiều. Các biện pháp giảm công suất và hàng loạt chuyến blank sailing (hủy hành trình) chưa đủ để duy trì hiệu quả các đợt General Rate Increase (GRI) gần đây.

Tuần qua, giá cước đến Bờ Tây Mỹ giảm 6% còn 1.963 USD/FEU, trong khi tuyến Bờ Đông tăng 8% lên 3.150 USD/FEU, song vẫn thấp hơn 15% so với tháng trước. Tuy nhiên, mức giá này vẫn cao hơn đáy tháng 10 — lần lượt 1.400 USD và 3.000 USD/FEU — nhờ các giai đoạn tăng ngắn hạn giữa các đợt điều chỉnh.

Khoảng 60% lượng hàng hóa hiện được vận chuyển theo hợp đồng dài hạn và 40% theo giá giao ngay. Tỷ lệ này có thể biến động khi công suất dư thừa, khiến các hãng khó giữ giá ổn định.

Nguồn cung dư thừa, nhu cầu yếu

Theo ông Judah Levine, Giám đốc Nghiên cứu Freightos, tình trạng nguồn cung tàu mới tăng mạnh trong bối cảnh nhu cầu quý IV suy yếu đang gây áp lực lớn lên giá cước. Ông cho rằng các đợt tăng giá giữa tháng khó duy trì và thị trường chỉ có thể phục hồi rõ rệt khi tiến gần đến Tết Nguyên đán, khi các nhà xuất khẩu gấp rút hoàn tất đơn hàng trước kỳ nghỉ hai tuần của Trung Quốc.

Ngoài ra, triển vọng thị trường còn bị chi phối bởi động thái tạm ngưng nhập khẩu của các nhà sản xuất Mỹ, khi họ kỳ vọng Tòa án Tối cao Mỹ có thể bác bỏ mức thuế khẩn cấp được áp dụng dưới thời Tổng thống Donald Trump. Quyết định này dự kiến có vào tháng 1, tạo thêm yếu tố bất định đối với nhu cầu vận chuyển.

Tuyến châu Á – châu Âu duy trì đà tăng

Trái với thị trường xuyên Thái Bình Dương, giá cước châu Á – châu Âu vẫn giữ được đà tăng sau các đợt GRI liên tiếp. Tuần qua, giá cước châu Á – Địa Trung Hải ổn định ở 3.342 USD/FEU, sau khi tăng 15% đầu tháng, đánh dấu bốn đợt tăng liên tiếp từ giữa tháng 10. Trong khi đó, giá tuyến châu Á – Bắc Âu giữ mức 2.449 USD/FEU, cao hơn đáng kể so với đáy 1.700 USD/FEU hồi giữa tháng 10.

Các hãng tàu và đại lý ghi nhận nhu cầu tăng nhẹ, do nhiều chủ hàng vận chuyển sớm trước Tết Nguyên đán, tương tự xu hướng cuối năm 2023 và 2024, khi giá cước tháng 12 tăng mạnh do tác động kéo dài thời gian vận chuyển qua Hồng Hải.

Để đáp ứng nhu cầu, nhiều hãng dự kiến tăng GRI giữa tháng, nâng giá lên 4.200 USD/FEU cho tuyến châu Á – châu Âu và 4.750 USD/FEU cho tuyến châu Á – Địa Trung Hải. Theo Container Trade Statistics, khối lượng vận chuyển trên tuyến châu Á – châu Âu tăng 8,6% trong 10 tháng đầu năm, dù giá cước vẫn giảm 54% so với cuối năm 2024 do công suất đội tàu tiếp tục mở rộng.

Nguy cơ bất ổn tại Hồng Hải

Ngoài yếu tố cung – cầu, các chuyên gia cảnh báo rủi ro địa chính trị tại Hồng Hải vẫn có thể ảnh hưởng mạnh đến thị trường. Từ cuối năm 2023, các vụ tấn công tàu thương mại của phiến quân Houthi tại Yemen đã khiến nhiều hãng phải chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng, làm kéo dài hành trình và tăng chi phí vận tải.

Đầu tuần này, nhóm Houthi tiếp tục cảnh báo Israel về khả năng vi phạm lệnh ngừng bắn tại Gaza, cho thấy khu vực này vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Triển vọng

Thị trường vận tải biển xuyên Thái Bình Dương vẫn trong giai đoạn điều chỉnh khó đoán. Dư cung tàu, nhu cầu yếu và biến động chính sách thương mại Mỹ khiến giá cước khó duy trì ổn định. Trong khi đó, tuyến châu Á – châu Âu đang tạm thời giữ nhịp tăng, song triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến khu vực Hồng Hải và xu hướng đặt hàng trước kỳ nghỉ lễ của các nhà xuất khẩu châu Á.