EU xoá miễn thuế €150, áp €3 mỗi dòng hàng từ 1/7/2026, buộc khai báo chi tiết và thông quan theo quốc gia đích, làm tăng chi phí và độ phức tạp logistics TMĐT.

Liên minh châu Âu sẽ chính thức chấm dứt ngưỡng miễn thuế €150 từ ngày 1/7/2026, thay bằng mức thu cố định €3 cho mỗi dòng sản phẩm. Chính sách này buộc chuỗi logistics thương mại điện tử xuyên biên giới chuyển sang mô hình khai báo chi tiết và thông quan theo quốc gia đích.

Thay đổi được đưa ra sau các quan ngại về khai báo sai giá trị, thất thu thuế và cạnh tranh không cân bằng, đồng thời nhằm kiểm soát rủi ro liên quan đến an toàn sản phẩm, gian lận và tác động môi trường từ các lô hàng giá trị thấp. Trọng tâm của cải cách là chuyển quản lý hải quan sang hướng dựa trên dữ liệu cấp độ từng mặt hàng.

Từ thời điểm áp dụng, toàn bộ hàng nhập khẩu dưới €150 đều bị đánh thuế, với mức €3 tính trên từng dòng sản phẩm trong đơn hàng B2C. Điều này khiến mô hình khai báo gộp không còn phù hợp, buộc doanh nghiệp cung cấp dữ liệu chi tiết hơn, bao gồm thông tin người bán, nhà sản xuất và mã định danh sản phẩm.

Đối với các lô hàng không thuộc cơ chế IOSS, quy trình thông quan sẽ chuyển từ điểm nhập cảnh đầu tiên sang quốc gia đích. Đồng thời, thuế phát sinh từ hàng hoàn trả không được hoàn tự động, làm gia tăng chi phí logistics ngược. Quy định này chỉ áp dụng với hàng nhập từ ngoài EU, không ảnh hưởng đến vận chuyển nội khối.

Về vận hành, khối lượng tờ khai tăng mạnh cùng yêu cầu dữ liệu chi tiết làm gia tăng độ phức tạp trong xử lý hải quan. Sai sót trong mô tả hàng hóa, mã HS hoặc mã định danh có thể dẫn đến chậm trễ thông quan. Điều này đặt áp lực lên năng lực quản trị dữ liệu và độ chính xác chứng từ của doanh nghiệp logistics.

Mô hình mạng lưới cũng bị tái cấu trúc. Cách tiếp cận thông quan tập trung tại một trung tâm trong EU rồi phân phối nội khối trở nên kém hiệu quả với hàng không IOSS. Thay vào đó, hàng hóa cần được định tuyến theo từng quốc gia đích, làm phức tạp vận hành line-haul và last-mile.

Về chi phí thương mại, nghĩa vụ thuế có xu hướng chuyển sang người gửi hàng hoặc nền tảng bán hàng. Mức thu €3 trên mỗi dòng sản phẩm tác động trực tiếp đến cấu trúc giá của các đơn hàng nhiều mặt hàng, buộc doanh nghiệp điều chỉnh hệ thống hóa đơn, hợp đồng và giao tiếp khách hàng.

Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là các doanh nghiệp phụ thuộc vào mô hình hàng giá trị thấp, khối lượng lớn. Khi ngưỡng miễn thuế bị xoá bỏ, chi phí nhập khẩu tăng, ảnh hưởng đến giá bán, biên lợi nhuận và danh mục sản phẩm. Trong khi đó, các lô hàng thuộc IOSS vẫn duy trì lợi thế thông quan tại điểm nhập đầu tiên.

Dữ liệu sản phẩm trở thành yếu tố trung tâm trong chuỗi cung ứng. Mỗi mặt hàng cần đầy đủ mã định danh như GTIN, EAN hoặc UPC, làm tăng yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu xuyên suốt hệ thống.

Các doanh nghiệp trong ngành ghi nhận tác động đa chiều. Đại diện Dimerco Express Group cho rằng cải cách có thể làm thay đổi cấu trúc dòng chảy thương mại điện tử xuyên biên giới, với xu hướng đẩy hàng trước thời điểm áp dụng và chuyển sang mô hình kho ngoại quan tại EU trong dài hạn. DHL Aviation nhận định chi phí và độ phức tạp sẽ gia tăng, kéo theo dịch chuyển sang mô hình gom hàng, lưu kho nội vùng và tồn kho sẵn. Trong khi đó, Sama Airleasing đánh giá chính sách sẽ gây áp lực lớn lên tuyến Trung Quốc – châu Âu, đặc biệt với mô hình vận chuyển chi phí thấp.

Diễn biến thực tế đã xuất hiện tín hiệu điều chỉnh. Chính sách thuế áp dụng tại Pháp từ tháng 3/2026 khiến số tờ khai hàng nhỏ giảm 92% tại sân bay Paris Charles de Gaulle, kéo theo khoảng 50 chuyến bay hàng hóa bị cắt giảm trong tuần đầu. Lưu lượng sau đó dịch chuyển sang các trung tâm khác trong EU.

Cải cách này tạo lợi thế cho các doanh nghiệp có năng lực hạ tầng hải quan và quản trị dữ liệu, đồng thời làm giảm lợi thế chi phí của người bán ngoài EU. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp cần rà soát luồng hàng giá trị thấp, nâng cấp hệ thống dữ liệu và điều chỉnh kế hoạch vận chuyển, thông quan để thích ứng với cấu trúc thuế mới.

Nguồn: LogisticsNews 247