Từ ngày 1/1, IMO và EU đồng loạt áp dụng các quy định mới về báo cáo container rơi xuống biển và mở rộng EU ETS, kéo theo yêu cầu tuân thủ cao hơn và chi phí vận hành gia tăng cho ngành hàng hải.

Việc bắt buộc báo cáo container rơi xuống biển và mở rộng phạm vi kiểm soát phát thải cho thấy xu hướng quản lý hàng hải ngày càng siết chặt, không chỉ về an toàn hàng hóa mà còn về tác động môi trường. Đối với chuỗi logistics, các quy định này làm tăng nghĩa vụ tuân thủ, đồng thời tạo áp lực chi phí trực tiếp lên hãng tàu và các bên liên quan.

Ảnh: Eyesea & EVI Safety Technologies

Từ ngày 1/1, một loạt quy định mới ở cả cấp độ toàn cầu và khu vực chính thức có hiệu lực, trong đó an toàn và bền vững là hai trọng tâm chính.

Ở cấp độ quốc tế, sửa đổi đối với các công ước MARPOL và SOLAS của International Maritime Organization yêu cầu bắt buộc báo cáo mọi sự cố container bị rơi xuống biển. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh ngành vận tải container liên tục ghi nhận các vụ mất hàng nghiêm trọng trong 5–10 năm gần đây, điển hình như tàu Ever Lunar làm mất 50 container vào tháng 8 và tàu Baltic Clipper có 16 container trôi dạt vào bờ biển Vương quốc Anh trong tháng 12.

Theo quy định sửa đổi, thuyền trưởng của tàu gặp sự cố phải thông báo đầy đủ chi tiết cho các tàu hoạt động lân cận, quốc gia ven biển gần nhất và quốc gia treo cờ. Quốc gia treo cờ sau đó có trách nhiệm báo cáo sự cố lên IMO. Mục tiêu là giảm rủi ro đối với môi trường biển và bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải.

Cùng với yêu cầu báo cáo, các giải pháp công nghệ giám sát cũng bắt đầu được triển khai. Tháng 12 vừa qua, Eyesea và EVI Safety Technologies đã giới thiệu hệ thống AI có khả năng phát hiện sụp đổ chồng container, hỗ trợ chủ tàu xác định tổn thất và số lượng container rơi xuống biển.

Bên cạnh đó, các tàu container và tàu hàng rời có trọng tải trên 3.000 GT, được đóng sau ngày 1/1, sẽ phải lắp đặt thiết bị đo độ nghiêng điện tử để ghi nhận chuyển động lắc ngang của tàu – yếu tố chính dẫn đến sụp đổ chồng container và hiện tượng hóa lỏng hàng hóa trên tàu hàng rời.

Ở cấp độ khu vực, EU Emissions Trading System bước sang giai đoạn mới với chi phí gia tăng. Ngành hàng hải đã được đưa vào EU ETS từ năm 2024. Trong năm 2025, các hãng tàu phải nộp hạn ngạch cho 40% lượng phát thải, tính trên 100% phát thải của các chuyến nội khối EU và 50% phát thải của tàu đến EU từ các cảng ngoài khối.

Từ ngày 1/1 năm nay, tỷ lệ tính toán tăng lên 70% tổng lượng phát thải của tàu. Sang tháng 1 năm tới, tỷ lệ này sẽ nâng lên 100%, đồng thời mở rộng phạm vi kiểm soát sang phát thải methane và NOx.

Theo Clecat, các thay đổi quy định đã nhanh chóng phản ánh vào thị trường thông qua việc các hãng tàu áp dụng và điều chỉnh phụ phí liên quan đến ETS. Khi nghĩa vụ nộp hạn ngạch tiếp tục tăng và thêm các loại khí nhà kính được đưa vào phạm vi quản lý, chi phí vận tải biển dự kiến sẽ tiếp tục chịu áp lực tăng.

Ngoài các nội dung trên, một số quy định mới liên quan đến ghi nhãn và vận chuyển một số loại hàng hóa nguy hiểm cũng đã được áp dụng, làm tăng yêu cầu tuân thủ đối với hoạt động logistics.