Mỹ phản đối cơ chế giá carbon tại IMO, cảnh báo chi phí tăng và rủi ro cạnh tranh tại MEPC 84 ở London, năm 2026

Lập trường cứng rắn của Mỹ cho thấy nguy cơ xung đột chính sách trong vận tải biển toàn cầu đang gia tăng. Cơ chế định giá carbon có thể làm thay đổi cấu trúc chi phí và tạo thêm rào cản thương mại đối với hãng tàu và chủ hàng.

Chủ tịch Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ Laura DiBella đã tham gia phái đoàn Mỹ tại phiên họp lần thứ 84 của Ủy ban Bảo vệ Môi trường Biển thuộc International Maritime Organization diễn ra tại London nhằm củng cố lập trường phản đối cơ chế định giá carbon trong vận tải biển.

Trong tuyên bố, bà cho rằng khuôn khổ phát thải ròng bằng không tạo ra chi phí không cần thiết đối với chủ hàng và đội tàu hoạt động quốc tế.

Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ viện dẫn thẩm quyền theo các điều khoản 46 U.S.C. 42106 và 42107 liên quan đến điều kiện vận tải bất lợi. Theo đó, cơ quan này có thể áp dụng biện pháp xử phạt hoặc hạn chế tàu treo cờ nước ngoài cập cảng Mỹ nếu các quy định quốc tế gây ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại hàng hải của nước này.

Đây là động thái đáng chú ý khi cơ quan này trước đây không giữ vai trò nổi bật trong các đàm phán khí hậu tại IMO. Các hoạt động này thường do United States Coast Guard và Bộ Ngoại giao Mỹ dẫn dắt, cùng sự tham gia của Maritime Administration và Environmental Protection Agency.

Khuôn khổ phát thải ròng bằng không, từng bị trì hoãn sau phiên họp bất thường vào tháng 10, đặt mục tiêu thiết lập tiêu chuẩn cường độ phát thải khí nhà kính và áp phí đối với các tàu không tuân thủ. Nguồn thu từ cơ chế này dự kiến được sử dụng cho quá trình chuyển đổi năng lượng trong ngành vận tải biển.

Các bên ủng hộ cho rằng cơ chế toàn cầu này giúp thu hẹp khoảng cách chi phí giữa nhiên liệu hóa thạch và nhiên liệu phát thải thấp hoặc bằng không, đồng thời hạn chế tình trạng phân tách chính sách theo khu vực.

Ở chiều ngược lại, Mỹ duy trì lập trường phản đối và từng góp phần vào kết quả bỏ phiếu 57 phiếu so với 49 phiếu nhằm trì hoãn thông qua đề xuất sau một cuộc tranh luận căng thẳng tại IMO.

Chủ tịch FMC cảnh báo cơ chế này có thể tạo ra tác động phản cạnh tranh và gây áp lực lạm phát, với chi phí cuối cùng có thể chuyển sang người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, tuyên bố chưa nêu rõ cách thức các công cụ pháp lý của FMC sẽ được áp dụng nếu khuôn khổ này được thông qua.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các tổ chức vận tải biển lớn như BIMCO, International Chamber of Shipping và World Shipping Council ủng hộ IMO, kêu gọi duy trì một khuôn khổ toàn cầu thay vì các quy định riêng lẻ theo từng khu vực.

Tại MEPC 84, các quốc gia dự kiến thành lập nhóm công tác về khí nhà kính và tiếp tục đàm phán các biện pháp trung hạn. Đồng thời, các nội dung môi trường khác như kiểm soát ô nhiễm không khí, quản lý nước dằn tàu và tiếng ồn dưới nước cũng được thúc đẩy.

Sự tham gia của bà DiBella diễn ra trong bối cảnh bà được Donald Trump bổ nhiệm làm Chủ tịch FMC vào tháng 1, chỉ vài tuần sau khi nhậm chức ủy viên, phản ánh vai trò của cơ quan này trong chiến lược tăng cường năng lực hàng hải của Mỹ.

Dù chưa có bỏ phiếu cuối cùng, khuôn khổ phát thải ròng bằng không vẫn là nội dung trọng tâm của các cuộc đàm phán, với quyết định dự kiến được đưa ra tại phiên họp bất thường vào cuối năm.

Nguồn: LogisticsNews 247