Chính sách này, dự kiến có hiệu lực từ tuần tới, là một phần trong gói biện pháp thương mại mở rộng theo Mục 301, khiến căng thẳng hàng hải Mỹ–Trung thêm gia tăng.

Theo thông báo, trách nhiệm xác định và nộp phí hoàn toàn thuộc về chủ tàu hoặc đơn vị vận hành tàu, thay vì cơ quan hải quan Mỹ. Các tàu không thể chứng minh đã hoàn tất nghĩa vụ thanh toán có thể bị từ chối dỡ hàng, từ chối thông quan, hoặc đình chỉ hoạt động cho đến khi hồ sơ được hoàn thiện.

Việc thanh toán phải được thực hiện thông qua cổng điện tử của Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury), và US Customs khuyến nghị các hãng tàu cần hoàn tất nộp phí ít nhất ba ngày trước khi tàu cập cảng Hoa Kỳ để tránh gián đoạn hoạt động.

Hệ thống được gọi là Section 301 Fee Payment Form sẽ tự động yêu cầu các bên chịu trách nhiệm nhập thông tin cần thiết trước khi hiển thị mức phí tương ứng. Ba nhóm mức phí được quy định rõ trong các phụ lục kèm theo:

Annex 1: 50 USD/tấn trọng tải thuần (net ton) đối với tàu thuộc sở hữu hoặc do các thực thể Trung Quốc vận hành.

Annex 2: áp dụng cho tàu đóng tại Trung Quốc, mức phí là cao hơn giữa 18 USD/tấn hoặc 120 USD/container được dỡ tại Mỹ.

Annex 3: áp dụng cho tất cả tàu chở xe không được đóng tại Mỹ, bao gồm cả tàu Trung Quốc, với mức phí 14 USD/tấn.

Một số ngoại lệ được ghi nhận, trong đó tàu chở khí tự nhiên hoá lỏng (LNG tankers) được miễn trừ hoàn toàn khỏi các mức phí trên.

Động thái này được giới quan sát đánh giá là một bước leo thang trong chính sách thương mại của Washington đối với Bắc Kinh, khi nhắm thẳng vào đội tàu có liên quan tới Trung Quốc – quốc gia vốn chiếm tỷ trọng đáng kể trong hoạt động vận tải biển toàn cầu.

Phản ứng từ Bắc Kinh không để chậm trễ. Thủ tướng Lý Cường đã ký sắc lệnh của Quốc vụ viện Trung Quốc chín ngày trước, khẳng định Trung Quốc sẽ “thực hiện các biện pháp đáp trả cần thiết đối với các quốc gia hoặc khu vực áp dụng hoặc ủng hộ các hạn chế mang tính phân biệt đối xử” nhắm vào tàu, doanh nghiệp và thủy thủ đoàn Trung Quốc trong lĩnh vực vận tải biển quốc tế.

Quy định mới của Mỹ dự kiến sẽ được áp dụng ngay trong tuần tới, với tác động tiềm tàng đến chuỗi cung ứng xuyên Thái Bình Dương. Cộng đồng vận tải biển quốc tế đang theo dõi sát sao phản ứng cụ thể từ phía Trung Quốc và tác động thực tế của mức phí này đối với thị trường container toàn cầu.

-Johnvu-