CK Hutchison đề xuất đàm phán toàn diện về nhượng quyền Balboa và Cristobal sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên cơ sở pháp lý là vi hiến.

Căng thẳng pháp lý quanh hai cảng ở hai đầu Kênh đào Panama đang chuyển từ đối đầu sang đề nghị thương lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn khai thác vẫn hiện hữu khi doanh nghiệp cảnh báo khả năng ngừng hoạt động nếu phán quyết được thực thi, trong bối cảnh hai cảng xử lý 38% sản lượng container của Panama.

Tập đoàn CH Hutchison có trụ sở tại Hong Kong đã gửi đề nghị chính thức tới Chính phủ Panama nhằm mở đàm phán về hoạt động của hai cảng Balboa và Cristobal. Đại diện công ty cho biết sẵn sàng đàm phán lại toàn bộ các điều khoản liên quan đến hợp đồng nhượng quyền.

Động thái này diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên luật làm cơ sở cho hợp đồng nhượng quyền là vi hiến. Trước đó, Hutchison liên tục đưa ra các tuyên bố bảo vệ quyền khai thác và cảnh báo khả năng theo đuổi biện pháp pháp lý. Chính quyền Hong Kong và Trung Quốc cũng chỉ trích quyết định của Panama và cho rằng có yếu tố chính trị.

Trong cuộc phỏng vấn trên Radio Red, ông Alejandro Kouruklis, người phát ngôn của Panama Ports Company, kêu gọi đối thoại với Chính phủ Panama nhằm tìm giải pháp trước phán quyết của tòa. Ông cho rằng cần có các bước cụ thể để duy trì hoạt động, nếu không hoạt động khai thác có thể bị gián đoạn nghiêm trọng.

Hợp đồng nhượng quyền ban đầu được trao năm 1997 và gia hạn thêm 25 năm vào năm 2021 theo hình thức không đấu thầu. CK Hutchison nắm 90% cổ phần Panama Ports Company, trong khi Chính phủ Panama sở hữu 10%. Doanh nghiệp khẳng định đã đầu tư hàng triệu USD vào hoạt động cảng.

Hutchison cho biết đang xem xét các biện pháp pháp lý, bao gồm khả năng khởi kiện trọng tài quốc tế. Công ty cũng cảnh báo APM Terminals hoặc bất kỳ doanh nghiệp nào có ý định tiếp quản hoạt động. Trước đó, Panama thông báo đơn vị khai thác cảng của Maersk có thể vận hành tạm thời hai cảng cho đến khi tổ chức đấu thầu mới. Hutchison đã cảnh báo sẽ có hành động pháp lý nếu quyền khai thác bị can thiệp.

Theo đại diện doanh nghiệp, nếu phán quyết cuối cùng được thực thi, hai cảng có thể phải ngừng hoạt động.

Hai cảng Balboa và Cristobal hiện xử lý hơn một phần ba tổng lượng container của Panama, tương đương 38% trong số gần 10 triệu container năm 2025. Hoạt động trung chuyển container qua Panama tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt khi kênh đào đối mặt với tình trạng thiếu nước.

Chính phủ Panama khẳng định các cảng sẽ tiếp tục vận hành bình thường trong giai đoạn chuyển tiếp. Đồng thời, chính phủ dự kiến tổ chức đấu thầu mới với điều kiện tách biệt quản lý hai cảng và kêu gọi các nhà khai thác cảng, doanh nghiệp container lớn tham gia.