Từ năm 2026, Anh và EU đồng loạt siết chặt cải cách hải quan, đẩy nhanh số hóa và minh bạch dữ liệu, buộc doanh nghiệp logistics phải thay đổi để tránh rủi ro tuân thủ.

Năm 2026 được xem là bước ngoặt đối với hoạt động logistics xuyên biên giới tại châu Âu. Các cải cách hải quan không còn dừng ở việc số hóa hồ sơ, mà chuyển sang mô hình quản lý dựa trên dữ liệu tập trung, đánh giá rủi ro sớm và kiểm soát tuân thủ chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp chậm thích ứng sẽ đối mặt với chi phí tăng, quy trình kéo dài và nguy cơ bị loại khỏi các cơ chế đơn giản hóa.

Các doanh nghiệp vận tải quốc tế tại Anh và Liên minh châu Âu đang đứng trước áp lực cải tổ mạnh mẽ khi hàng loạt chính sách hải quan mới dự kiến có hiệu lực từ năm 2026. Trọng tâm của làn sóng cải cách này là yêu cầu cao hơn về số hóa, tự động hóa và độ tin cậy của dữ liệu khai báo.

Theo cảnh báo từ Derry Bros, nhiều doanh nghiệp logistics vẫn phụ thuộc vào quy trình thủ công hoặc hệ thống cũ có nguy cơ gặp khó khăn lớn nếu không kịp thời nâng cấp. Việc tiếp tục sử dụng giấy tờ rời rạc và dữ liệu thiếu đồng bộ sẽ làm gia tăng rủi ro pháp lý cũng như gián đoạn vận hành.

Ở cấp độ EU, hai thay đổi quan trọng dự kiến triển khai từ đầu năm 2026 gồm ICS2 Phase 3 và Enveloppe Logistique Obligatoire (ELO) của Pháp. ICS2 Phase 3 – giai đoạn cuối của Hệ thống Kiểm soát Nhập khẩu – sẽ áp đặt yêu cầu chặt chẽ hơn về dữ liệu tiền khai báo trước khi hàng đến. Trong khi đó, ELO buộc doanh nghiệp phải nộp bộ dữ liệu logistics theo cấu trúc thống nhất ngay từ khâu nhập cảnh. Các quy định này cho thấy cách tiếp cận mới của cơ quan hải quan: đánh giá rủi ro sớm và xử phạt nghiêm các trường hợp không tuân thủ.

Tại Anh, tháng 3/2026 đánh dấu một mốc đáng chú ý khi doanh nghiệp được quyền truy cập miễn phí vào dữ liệu khai báo hải quan của chính mình – cùng bộ dữ liệu mà HMRC sử dụng để giám sát. Điều này đồng nghĩa với việc yêu cầu về kiểm soát nội bộ và tự rà soát tuân thủ sẽ cao hơn trước. Song song đó, các sửa đổi trong Customs Miscellaneous Amendments 2025 sẽ tác động đến quy trình khai báo, tạm nhập cũng như hình thức khai báo bằng hành vi.

Một thay đổi khác gây chú ý là quyết định của Pháp bãi bỏ Regime 42 đối với doanh nghiệp ngoài EU. Cơ chế đại diện tài chính đơn giản sẽ không còn hiệu lực, thay vào đó là yêu cầu đăng ký VAT đầy đủ và tuân thủ nghĩa vụ thuế tại chỗ. Theo cảnh báo từ Derry Bros, xu hướng này có thể lan sang các quốc gia EU khác, tạo thêm áp lực chi phí và thủ tục cho doanh nghiệp logistics quốc tế.

Về dài hạn, EU đang hướng tới mô hình quản lý hải quan tập trung thông qua EU Customs Data Hub và một cơ quan hải quan chung. Toàn bộ dữ liệu sẽ được nộp một lần và đánh giá rủi ro ở cấp độ toàn khối. Doanh nghiệp có dữ liệu đáng tin cậy và lịch sử tuân thủ tốt có thể được thông quan nhanh, ít kiểm tra hơn; ngược lại, những đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu sẽ phải đối mặt với mức độ giám sát cao và nguy cơ mất các cơ chế ưu đãi.