Trung Quốc tăng lưu giữ tàu Panama, hơn 75% vụ từ đầu tháng 3 tại cảng Trung Quốc, làm gia tăng rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc gia tăng kiểm tra và lưu giữ tàu mang cờ Panama tại các cảng Trung Quốc cho thấy dấu hiệu leo thang căng thẳng có yếu tố chính sách. Diễn biến này có thể tạo ra rủi ro gián đoạn vận tải container liên quan đến Mỹ, trong bối cảnh đội tàu mang cờ Panama giữ vai trò lớn trong thương mại quốc tế.

Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ, Federal Maritime Commission, cho biết đang theo dõi sát tình hình Trung Quốc tăng cường kiểm tra đối với tàu mang cờ Panama, dẫn đến số vụ lưu giữ gia tăng tại các cảng nước này.

Chủ tịch FMC, bà Laura DiBella, cho biết cơ quan có thẩm quyền điều tra nếu một chính phủ nước ngoài áp dụng các biện pháp gây bất lợi cho vận tải biển trong hoạt động thương mại đối ngoại của Mỹ. Đây được xem là phản ứng gián tiếp đầu tiên từ chính quyền Donald Trump trước tranh chấp đang gia tăng.

Căng thẳng xuất phát từ việc Panama chấm dứt quyền nhượng khai thác cảng đối với CK Hutchison. Trước đó, ông Trump nhiều lần kêu gọi Panama giảm ảnh hưởng của Trung Quốc tại Panama Canal, đồng thời ủng hộ thương vụ BlackRock mua lại Panama Ports Company.

Sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên bố quy định pháp lý liên quan đến nhượng quyền là vi hiến, Đại sứ Mỹ tại Panama, Kevin Marino Cabrera, cho rằng phán quyết này mở đường cho việc rà soát lại cơ chế quản trị cảng theo hướng minh bạch và cạnh tranh.

Trong diễn biến liên quan, Trung Quốc đã tăng cường kiểm tra theo cơ chế kiểm soát nhà nước cảng, khiến số lượng tàu mang cờ Panama bị lưu giữ tại các cảng tăng đột biến so với thông lệ. Dữ liệu từ Lloyd’s Intelligence dựa trên Tokyo MOU cho thấy hơn 75 phần trăm các vụ lưu giữ từ đầu tháng 3 liên quan đến tàu Panama tại cảng Trung Quốc.

Nguồn tin trong ngành vận tải biển cho biết việc tăng cường kiểm tra nhằm gây sức ép lên Panama. Đồng thời xuất hiện các báo cáo chưa xác nhận về việc khuyến nghị doanh nghiệp hạn chế hoạt động kinh doanh với Panama và các phát ngôn làm dấy lên lo ngại về môi trường đầu tư tại quốc gia này.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc và doanh nghiệp liên quan cho rằng Panama không tuân thủ các cam kết hợp đồng đã ký và các quy định pháp lý, đồng thời cho rằng các động thái này chịu tác động từ yếu tố địa chính trị. Trong tháng 3, COSCO Shipping đã thông báo tạm dừng tuyến dịch vụ đến Balboa.

Cùng thời điểm, Panama Ports Company đã nâng giá trị khiếu kiện trọng tài đối với Panama lên hơn 2 tỷ đô la Mỹ. CK Hutchison cho biết sẽ theo đuổi các biện pháp pháp lý để yêu cầu bồi thường thiệt hại từ việc mất quyền khai thác.

Panama hiện là quốc gia có đội tàu đăng ký cờ lớn nhất thế giới, giữ vai trò quan trọng trong vận tải biển toàn cầu. Do đó, việc gia tăng lưu giữ tàu tại các cảng Trung Quốc có thể tác động trực tiếp đến dòng chảy thương mại và chuỗi cung ứng quốc tế.