Ảnh: Cảng Jeddah

Các chuyên gia phân tích thị trường container cảnh báo năm 2026 sẽ là giai đoạn đầy thách thức với ngành vận tải biển, khi lượng tàu mới tiếp tục vượt xa tốc độ tăng trưởng nhu cầu hàng hóa, gây sức ép giảm mạnh lên giá cước trên các tuyến thương mại trọng điểm toàn cầu.

Cung vượt cầu – áp lực đè nặng giá cước

Theo báo cáo mới nhất của Xeneta, tổng công suất đội tàu container toàn cầu dự kiến tăng khoảng 3,6% trong năm 2026, trong khi nhu cầu vận chuyển chỉ tăng khoảng 3%. Chênh lệch này, theo ông Peter Sand, chuyên gia trưởng của Xeneta, sẽ giữ cho thị trường ở trong tình trạng chịu áp lực giảm giá kéo dài, đặc biệt trên các tuyến Á – Âu và Á – Mỹ.

Nền tảng dữ liệu của Xeneta dự báo giá cước giao ngay (spot rates) có thể giảm khoảng 25%, còn giá hợp đồng dài hạn sẽ giảm khoảng 10%. Dù vậy, mức độ biến động giá ngắn hạn vẫn sẽ hiện hữu khi các hãng tàu điều chỉnh năng lực khai thác, thay đổi lịch trình hoặc luân chuyển tàu để thích ứng với thị trường yếu.

Dấu hiệu bất ổn: Cước tăng ngắn hạn, thị trường vẫn mong manh

Cảnh báo tương tự cũng được Drewry đưa ra. Theo dữ liệu mới nhất, chỉ số World Container Index của hãng này đã tăng 7% vào đầu tháng 12/2025, đạt 1.927 USD/FEU, sau nhiều tuần sụt giảm mạnh. Các chuyên gia nhận định đây chỉ là sự điều chỉnh ngắn hạn phản ánh một thị trường mong manh và thiếu ổn định, chứ không phải dấu hiệu phục hồi bền vững.

Nguyên nhân gốc: Dư thừa công suất toàn cầu

Nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng giảm giá là tình trạng dư thừa công suất. Hàng loạt đơn đặt hàng tàu container trong giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng 2021–2022 đang bắt đầu bàn giao và đưa vào hoạt động, khiến tổng năng lực vận tải biển tăng mạnh.

Trong khi đó, tăng trưởng nhu cầu hàng hóa vẫn chậm, đặc biệt trên tuyến xuyên Thái Bình Dương, nơi chi tiêu tiêu dùng Mỹ yếu đi và chính sách thuế quan đang kìm hãm nhập khẩu. Điều này khiến nguồn cung tàu vượt xa lượng hàng thực tế, dẫn đến áp lực giảm giá kéo dài.

Dịch chuyển chuỗi cung ứng chưa đủ hấp thụ năng lực mới

Các nhà phân tích cũng ghi nhận xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Đông Nam Á, Ấn Độ và Mỹ Latinh, nhưng cho rằng tốc độ tăng trưởng tại các khu vực này vẫn chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng tàu mới gia nhập thị trường.

Điều này đồng nghĩa, thị trường vận tải container toàn cầu năm 2026 có thể vẫn trong trạng thái thừa năng lực – thiếu hàng, tiếp tục kéo giá cước xuống mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm.

Cơ hội cho chủ hàng – Thách thức cho hãng tàu

Dù bối cảnh ảm đạm cho các hãng vận tải, năm 2026 lại được xem là giai đoạn thuận lợi cho chủ hàng và nhà nhập khẩu. Nhiều forwarder và doanh nghiệp sản xuất được khuyến nghị đàm phán ký hợp đồng dài hạn sớm, khi các hãng tàu có xu hướng chấp nhận mức giá thấp hơn để duy trì tỷ lệ sử dụng tàu cao.

Tuy nhiên, Xeneta và Drewry cùng nhấn mạnh rằng rủi ro biến động ngắn hạn – như tắc nghẽn cảng, căng thẳng địa chính trị hoặc biến động nhu cầu đột ngột – vẫn có thể khiến giá cước tăng đột biến tạm thời, ngay cả trong xu hướng giảm chung.

Triển vọng và hệ quả dài hạn

Các chuyên gia nhận định, nếu giá cước yếu kéo dài, biên lợi nhuận của các hãng tàu sẽ bị thu hẹp đáng kể, buộc họ phải tăng cường liên minh chiến lược hoặc sáp nhập để duy trì khả năng cạnh tranh.

Nhìn chung, năm 2026 được dự báo là năm giảm sâu của giá cước vận tải container toàn cầu, với rủi ro cao và biến động khó lường, phụ thuộc chặt chẽ vào tình hình kinh tế thế giới và sự ổn định của chuỗi cung ứng quốc tế.