Cảng Hamburg dưới ánh hoàng hôn, một trong những đầu mối container quan trọng của châu Âu. Ảnh: Shutterstock

Dù một số báo cáo cố gắng “thổi phồng” triển vọng, thực tế cho thấy thị trường vận tải container toàn cầu đang trượt dốc rõ rệt khi nhu cầu suy yếu, giá cước giảm và chỉ có thị trường thuê tàu (charter market) tạm thời giữ được sức nóng.

Lợi nhuận vẫn dương nhưng xu hướng giảm rõ rệt

Theo báo cáo tuần của Alphaliner, chín hãng tàu hàng đầu ghi nhận lợi nhuận quý III/2025 tăng so với quý II, nhờ khối lượng vận chuyển và giá cước nhích lên. Biên lợi nhuận EBIT trung bình đạt 13,7%, cao hơn mức 9,9% quý trước.

Dù vậy, nếu so với cùng kỳ năm ngoái, lợi nhuận giảm trung bình 53%, phản ánh xu hướng đi xuống toàn thị trường. Trong đó, Wan Hai chỉ giảm 28%, trong khi ONE chứng kiến mức sụt giảm tới 80%.

Alphaliner cảnh báo triển vọng sắp tới còn tiêu cực hơn khi không có yếu tố địa chính trị nào đủ mạnh để hỗ trợ giá cước.

MSI: Nhu cầu chính tuyến tiếp tục co lại

Trái ngược với giọng điệu lạc quan của Alphaliner, báo cáo Horizon hàng tháng của MSI dự báo ba quý tiếp theo sẽ chứng kiến suy giảm mạnh trên các tuyến chính, đặc biệt Tuyến Transpacific hướng Đông (EB) khi nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn yếu.

Tuyến Á - Âu hướng Tây (WB) và Đại Tây Dương WB cũng được dự đoán giảm. Dù xuất khẩu Trung Quốc sang châu Âu tăng nhẹ, tắc nghẽn cảng Bắc Âu đã tạm thời giữ giá cước ổn định cho hàng đi từ châu Á.

Nguồn cung dư thừa, tàu cũ vẫn chưa vào bãi phá dỡ

MSI dự báo năm 2025–2026, lượng tàu mới tiếp tục được bàn giao trong khi tỷ lệ phá dỡ gần như bằng không, làm gia tăng mất cân đối cung – cầu.

Theo Linerlytica, tính đến nay mới chỉ có 14 tàu, tổng sức chở 9.457 TEU, bị tháo dỡ — không có tàu nào được đưa đi tái chế trong tháng 12, do giá thuê tàu cao khiến chủ tàu giữ lại tàu cũ để khai thác.

Thị trường thuê tàu (charter market) vẫn duy trì độ “tách biệt” với biến động giá cước nhờ nguồn cung tàu hạn chế, đặc biệt ở nhóm cỡ nhỏ.

Kỳ vọng mong manh từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ

Một yếu tố bên ngoài có thể tạo biến động tạm thời là vụ kiện liên quan đến chính sách thuế nhập khẩu do chính quyền Mỹ áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Theo Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, Tòa án Tối cao dự kiến sẽ ra phán quyết trong nửa đầu năm 2025.

Nếu tòa bác bỏ chính sách thuế của chính quyền, MSI cho rằng một đợt tăng nhập khẩu “phòng thủ” có thể xảy ra, trước khi thuế được tái lập qua kênh chính thức — gây thêm biến động ngắn hạn cho chuỗi cung ứng.

Triển vọng u ám: Cung vượt cầu, mùa đông kéo dài

Theo Linerlytica, nhu cầu tính theo TEU-miles đã thấp hơn nguồn cung tàu, báo hiệu một mùa đông ảm đạm cho vận tải container.

Các hãng tàu vẫn chưa mạnh tay rút công suất dù đang vào mùa thấp điểm, khiến giá cước Transpacific sụt giảm mạnh nhất.

Cân bằng cung cầu vốn mong manh có thể tiếp tục xấu đi khi một số tàu quay lại tuyến qua kênh Suez.

Kết luận

Thị trường vận tải container toàn cầu đang trong giai đoạn điều chỉnh sâu, với áp lực kép từ nhu cầu suy giảm và nguồn cung dư thừa. Dù thị trường thuê tàu vẫn giữ được sức hút, đà giảm lợi nhuận và giá cước cho thấy “mùa đông” của ngành vẫn còn kéo dài, và sự phục hồi thực sự có thể chưa đến trong năm tới.